Chân dung các nghệ sỹ xưa, đã tạo ra những bước quá độ hết sức quan trọng trong lịch sử văn minh người Đà Lạt.

(Họ đã tạo ra những yêu câu thay đổi cách đối xử với dịch vụ văn hóa)

NHẬT KÝ "QUÁ VÃNG" NGÀY VỀ THĂM

CỦA NGƯỜI CON THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT

Đà Lạt - một thành phố huyền thoại vẫn còn giữ lại những di tích nền văn hóa Châu Âu và bản địa. Nơi các diễn viên già đã về hưu đến ẩn dật, nơi các nhà văn – nhà thơ với những kí ức đã đông cứng trong tâm khảm – than thở, nuối tiếc một Đà Lạt xưa không còn nữa.

Kỷ niệm về một thành phố Đà Lạt có quy chế đặc biệt vẫn luôn luôn tồn tại trong tâm tư những con người của một thời đại khác, sống trong những bức tường ẩm thấp cũ kỹ chịu đựng những cơn gió lạnh từ một phương trời thổi tới…. với một niềm hy vọng không bao giờ tắt….Một ngày nào đó Đà Lạt sẽ thoát khỏi cảnh suy tàn..Chính với cái ý nghĩa đó mà thành phố này đã trở nên lãng mạn, được nói tới trong các huyền thoại – những câu chuyện viễn tưởng – những chuyện lạ đầy bí ẩn….

Đà Lạt đã phát triển dài rộng hơn, nhiều khu phố gọi là khu phố “Bình dân tự phát” đã xuất hiện tại vùng ngoại vi. Trong bao nhiêu năm qua, một nền kinh tế bí mật song song gắn bó với việc buôn bán “Bất động sản” đã tập trung ở Đà Lạt. Các thương gia, những kẻ đầu cơ, những kẻ buôn lậu, những người tìm công ăn việc làm các nơi về và cả những kẻ thiếu lương tâm đến trú ẩn. Trong thời kì những lái buôn, kẻ cướp - làm hàng giả, những nhà kinh doanh phá sản hoặc vỡ nợ đến Đà Lạt nhiều hơn nghệ sỹ.

Tôi nhớ cách đây 10 năm có một nhóm thi sỹ trường phái chống lối sống hiện đại nườm nượp kéo đến Đà Lạt, biến nơi đây thành một trung tâm viết văn, nhậu nhẹt và ứng tác văn thơ.

Mặc dù quen biết hết các nhà nghệ sỹ – thơ - văn này, tôi không tham gia nhóm đó. Và trong lời ngỏ cho bài nhạc “Bài Ca Của Kẻ Cắp” cũng nên dẫn ra đây ca từ

Anh bảo: Tôi sẽ đến một xứ sở khác

Một thành phố khác

Tìm kiếm một loài hoa khác

Tốt hơn nơi đây…

Rồi anh chẳng gặp được xứ sở nào khác

Chẳng thấy một loài hoa nào khác

Quê hương mãi mãi theo anh

Anh sẽ dạo chơi

trên vẫn những con đường đó

Trong vẫn những khu phố đó

anh sẽ già đi

Trong vẫn những ngôi nhà

đó tóc anh sẽ bạc trắng

Mãi mãi anh sẽ vẫn đến thành phố này

Đừng mơ đến một chốn nào khác

Vì chẳng có con đường nào cho anh

Chẳng có đoá hoa nào cho anh …

Đà Lạt - thành phố tôi ra đời nhưng bây giờ nó tượng trưng quá đáng cho sự phản bội đến mức tôi không còn sự lựa chọn nào khác là phải bước chân ra đi

Các gia đình cũ ở Đà Lạt chỉ còn một số ít và sống biệt lập. Có lẽ chính vì thế nên tiếng nói của họ không được ai nghe và họ không bảo vệ được số phận thành phố của họ

Đà Lạt đã thay đổi bản sắc và quy chế của mình, đã trở nên giống bất kì thành phố nào của cả nước.

May mắn thay, các nhà nghệ sỹ trong nước và cả ở nước ngoài vẫn yêu say đắm thành phố này. Một số đến ở vĩnh viễn, một số mỗi năm đến vài lần. Cả họ lẫn người dân của thành phố đều không hiểu, không lý giải nổi sự quyến rũ của thành phố này, một thành phố luôn bị chê bai hoặc bị coi là tầm thường. Họ đã tóm tắt tình cảm như sau: “Tôi không giải thích nổi tại sao tôi yêu thành phố đó, nhưng tôi biết tại sao tôi không yêu nó!” Hình như tình yêu đã át đi mọi thứ và người ta vẫn cứ đến thăm, bất chấp sự mưa gió và xuống cấp – bất chấp những sự phiền toái của cuộc sống hiện thời – dù bị cảm giác cảnh tượng một thành phố đang trôi nổi như thuyền không lái.